You need a budget

Quyển sách này là kết tinh của những kinh nghiệm và kiến thức mà Jess và Julie Mecham đã tích luỹ trong quá trình sáng tạo và thực hành ứng dụng quản lý tài chính cá nhân YNAB (You Need A Budget). Câu chuyện bắt đầu từ khi Jesse và Julie Mecham còn là cặp đôi tuổi đôi mươi vừa mới cưới, họ sống ở một tầng hầm rộng 28m2 trong một ngôi nhà 60 năm tuổi. Anh chồng Jesse đang theo học thạc sỹ ngành kế toán, còn cô vợ Julie vừa mới tốt nghiệp đại học ngành quản lý xã hội. Họ đang có kế hoạch sinh con đầu lòng nên nếu hai vợ chồng không có kế hoạch tài chính rõ ràng thì cả hai sẽ gặp khó khăn trong việc nuôi dạy con. Năm 2004, Jesse bắt đầu tạo bảng excel để tính toán chi tiêu trong một năm cho cả hai. Cặp đôi nhanh chóng gặp trục trặc với bảng dự toán của họ. Vốn là một kế toán, rất giỏi tính toán, Jesse đã tìm hiểu và tự học về quản lý tài chính các nhân. Sau một thời gian, họ nhanh chóng giải quyết những khó khăn và không còn cảm giác mong chờ tới ngày lãnh lương nữa. Cuộc sống không phải giàu có nhưng họ đã có khả năng chi trả tất cả các hoá đơn và vẫn còn lại chút ít cho một vài đêm hẹn hò bên ngoài mỗi tháng. Với hoàn cảnh lúc đó, họ làm được như vậy vì theo sát bốn quy tắc quản lý tài chính mà Jesse đặt ra cho cả hai. 

Trong khi tìm cách để kiếm thêm tiền, Jesse đã tự hỏi liệu có ai muốn học phương pháp dự toán chi tiêu của anh không. Thế là anh ấy bắt đầu mở lớp dạy mọi người những quy tắc này và chia sẻ cả bảng excel của anh. Theo thời gian, bảng excel này được chuyển thành một ứng dụng tên là YNAB. Hàng ngàn người đã sử dụng và thực hành theo phương pháp của anh, họ nói nó rất đơn giản nhưng vô cùng hiệu quả. Vậy nên nếu bạn cũng đang cần xây dựng kế hoạch tài chính cá nhân, quyển sách này không phải là một lựa chọn tồi để bắt đầu, tôi nghĩ thế. Ngoài bốn nguyên tắc chính, quyển sách có thêm vài chương chỉ bạn cách hoạch định tài chính với vợ/chồng, cách tích góp tiền để trả nợ, cách dạy con trẻ về tiền bạc, và cả những điều bạn cần làm khi muốn bỏ cuộc giữa chừng. Xuyên suốt quyển sách là nhiều ví dụ và những câu chuyện thực tế của chính tác giả., hãy đọc sách để hiểu thêm. Ở đây tôi xin tóm tắt bốn quy tắc đó như sau:

Quy tắc số 1: Cho mỗi đồng tiền một nhiệm vụ và xếp hạng ưu tiên cho từng nhiệm vụ

Với mỗi đồng tiền bạn kiếm được, hãy luôn tự hỏi bản thân: tôi muốn chúng làm gì cho tôi? Để trả lời được câu hỏi này thì bạn cần phải biết mình muốn và cần gì. Hãy bắt đầu bằng cách liệt kê tất cả những thứ bạn muốn, những khoản nợ, những chi tiêu cần thiết trong vòng 6 tháng hay một năm. Bước tiếp theo là xếp hạng ưu tiên cho từng hạng mục chi tiêu trong danh sách đó. Thường mọi người sẽ không biết cần phải ưu tiên cho điều gì trước điều gì sau, nên tác giả khuyến khích chúng ta làm như sau:

  • Ưu tiên số 1 sẽ là những nhu cầu cấp bách mà nếu không có tiền thì bạn sẽ rơi vào tình cảnh xấu, ví dụ như nhà ở, thức ăn cho gia đình và thú cưng, hoá đơn như điện, nước, v.v…. Để tiền ra cho những khoản này và biết rằng chúng sẽ đảm bảo an toàn cho bạn và gia đình, điều này sẽ giúp bạn cảm thấy yên tâm hơn
  • Ưu tiên tiếp theo sẽ là những chi tiêu có thể sẽ xảy ra ví dụ bảo hiểm sức khoẻ 6 tháng đóng một lần, thẻ tập gym mua hằng năm, xe hư, vòi nước hư, thay bóng điện,v.v… những khoản này, dù lớn hay nhỏ, thường là thủ phạm phá hỏng kế hoạch chi tiêu của bạn nếu bạn không dự trù trước. Quy tắc tiếp theo sẽ nói rõ hơn về phần này
  • Ưu tiên thứ ba sẽ dành cho những thứ bạn thích có, những điều làm bạn hạnh phúc. Hãy dành thời gian để suy nghĩ về điều gì làm bạn hạnh phúc nhất ngay tại thời điểm này, và dành số tiền còn dư lại để làm điều đó. Đi du lịch, mua giày mới, đổi xe, v.v…Tôi sẽ không đánh giá bạn đâu nhưng hãy dành tiền cho những điều này nhé.
  • Ưu tiên cuối cùng sẽ là những hạn mục còn lại. Bạn biết rằng nếu bạn hoàn thành chúng thì bạn sẽ cảm thấy vui hơn, nhưng nếu không thể thực hiện ngay lúc này thì bầu trời cũng sẽ không sụp xuống ngay chân bạn được. Bạn hiểu ý tôi nói gì chứ?

Hãy nhớ rằng quyết định vẫn là của bạn, nhưng đưa ra quyết định dựa trên quy trình trên có thể giúp bạn hiểu được điều gì là quan trọng đối với bạn, và điều gì chỉ là thói quen tiêu cài mà bạn cần thay đổi.

Quy tắc số 2: nắm hết tất cả chi tiêu không thường xuyên và lên kế hoạch để dành tiền cho chúng

Chi tiêu không thường xuyên mà Jesse đề cập ở đây là gì? Chính là những chi phí không xảy ra hàng tháng, và có thể được chia làm hai nhóm:

  • Những chi tiêu có thể dự đoán được như hoá đơn như bảo hiểm, đăng ký xe, hay những chi phí bùng phát như mua sắm dịp lễ tết, kỳ nghỉ hè của gia đình, chăm sóc vườn tược, quần áo, sách vở cho năm học mới của con bạn…  những chi tiêu này thường chi trả một hay hai lần một năm, và bạn có thể dự đoán được số tiền cần là bao nhiêu. Thậm chí nếu những chi phí này không cố định, bạn vẫn có thể đặt ra con số tối đa mà bạn có thể chi trả.  
  • Những chi tiêu không dự đoán được: như sửa xe, tai nạn bất ngờ, quyên góp biếu tặng đồng bào khi thiên tai hoạn nạn, quà cưới, giặt thảm sau khi con chó già của bạn quên ra ngoài xử lý nhu cầu của nó chẳng hạn

Nhìn trước những khoản chi tiêu lớn và không thường xuyên, kể cả chi phí cho những giấc mơ và mục tiêu của bạn, chính là chìa khoá siêu cường dẫn đến tự do tài chính và hoạch định cho những mục tiêu trong cuộc sống. Bạn muốn bắt đầu kinh doanh, muốn mua một chiếc ôtô, muốn đi du lịch bụi khắp châu Phi hay bất cứ thứ gì có ý nghĩa đối với cuộc sống của bạn, hãy đặt mục tiêu, chia thành khoản nhỏ cho từng tháng, và bắt đầu để dành tiền cho cuộc sống mà bạn mong muốn từ bây giờQuy tắc này giúp bạn chủ động hơn với tiền mình có ở một mức độ sâu sắc hơn những gì bạn từng làm. Việc nghĩ xa và hành động để tiết kiệm ngay lúc này sẽ gây khó khăn cho nhiều người vì có thể bạn sẽ cảm thấy như mình đang hy sinh, chịu đựng lớn lắm. Mỗi lúc như vậy, điều bạn cần làm là nhìn lại mục tiêu và hiểu rõ số tiền bạn đang tiết kiệm phục vụ cho mục đích gì. Tôi đảm bảo với bạn mọi việc sẽ dễ dàng hơn đấy. Bạn chắc chắn sẽ có được thứ bạn muốn, chỉ có điều đó là thứ bạn muốn hoặc cần trong tương lai.

Quy tắc số 3: thích ứng với hoàn cảnh

Quy tắc này sẽ giúp bạn đối phó với những điều không mong muốn mà cuộc sống mang lại. Ví dụ bạn chi tiền nhiều hơn kế hoạch đề ra, hay một khoản chi tiêu bất ngờ ập đến mà bạn chưa có chuẩn bị trước, nếu những chi tiêu này là ĐÚNG và ĐÁNG thì bạn cũng đừng quá lo lắng. Hãy linh động và thừa nhận những khoản chi quá tay khi nó xảy ra, và hãy bớt sử dụng tiền ở những mục khác. Giả sử chuyến du lịch bạn sắp xếp cho gia đình tốn kém hơn bạn dự toán ban đầu vì bọn trẻ muốn đi ra đảo chơi. Bạn đồng ý vì muốn có nhiều hoạt động vui vẻ bên gia đình. Thế là bạn đã chi tiền nhiều hơn dự đoán. Việc bạn cần làm sau đó  là dự toán lại. Có thể bạn sẽ phải rút tiền từ những khoản chi tiêu khác như quần áo hoặc ăn uống ở nhà hàng để san sẻ cho chi tiêu của kỳ nghỉ. Bạn không hề thất bại, bạn chỉ dự thảo ngân sách theo thực tế cuộc sống mà thôi. Kế hoạch cần phải phản ánh cuộc sống và những ưu tiên của bạn.

Quy tắc số 4 : làm “già” số tiền của bạn

Để giải thích quy luật này, Jess giới thiệu ý tưởng tiền có tuổi như sau: tuổi của tiền là khoảng thời gian từ khi bạn nhận được nó đến khi bạn tiêu số tiền đó. Nếu tiền lương bạn nhận được thứ hai, bạn tiêu nó vào thứ ba thì tiền của bạn được một ngày tuổi, còn bạn chờ đến thứ sáu mới xài thì tiền của bạn được 4 ngày tuổi.

Mục tiêu của bạn là xài số tiền có tuổi càng cao càng tốt, hãy bắt đầu tích góp để xài tiền 30 hoặc 60 ngày tuổi, tức là bạn sẽ xài số tiền mà mình kiếm được trong tháng trước. Nếu bạn trông chờ tiền lương hàng tháng để chi tiêu thì việc sống dựa vào tiền lương của một hay nhiều tháng trước nghe  có vẻ như một suy nghĩ viễn vong. Nhưng hãy nhớ rằng việc này không chỉ dành cho giới nhà giàu, bạn có thể làm được bằng cách bắt đầu với vài điều sau:

  • Đặt mục tiêu: bắt đầu tiết kiệm tiền đủ để chi tiêu cho một tháng. Với sự trợ giúp của ba quy tắc phía trên, bạn sẽ chi tiêu có mục đích hơn, và cố gắng chi ít hơn thu để chuẩn bị tốt hơn cho tương lai. Lên kế hoạch vui chơi không/ít tốn kém càng nhiều càng tốt. Đồng thời thúc đẩy việc kiếm thêm tiền bằng nhiều cách sáng tạo. Bất cứ thứ gì bạn tiết kiệm hoặc kiếm được sẽ đi thẳng vào tài khoản tiết kiệm cho tháng tiếp theo.
  • Khi bạn đạt được mục tiêu thì tiền mà bạn có chính thức được ba mươi ngày tuổi. Hãy dùng số tiền này để tiêu xài cho tháng tiếp theo, còn tiền lương của tháng đó sẽ được để dành để chi tiêu cho tháng tiếp theo nữa.  

Vâng, bốn quy tắc có thể được tóm gọn như vậy. Tôi sẽ thử áp dụng chúng một thời gian xem sao. Jesse nóiai cũng làm được, chúng ta chỉ cần kết hợp một cách thông minh việc đặt mục tiêu, kiên nhẫn và bền bỉ là được. Tất cả đều rất đáng! Tôi cũng mong là vậy 

source: http://thelagomliving.com

Trả lời

Close Menu